Co więcej — nawet |
|
Co więcej - nawet w tych elitach nie wszyscy byli uwrażl wieni na poezję, malarstwo, muzykę. Ale zaplecze klasy społecznej byl tak zwarte, że umożliwiało poszczególnym jej członkom przyswojeni sobie artystycznych form wyrazu lub raczej odwrotnie: włączenie własneg życia w pewien system artystycznych uzewnętrznień. Może najważniejsz funkcją klasy społecznej - pisze J.G. Weightman - było mnożenie bez pośrednich znaków społecznych, tak że jednostka opierała się o ludzk kontekst. I jako przykład podaje feudalną arystokrację: reguły życia - pojedynki, polowania, zabiegi miłosne, Wyprawy wojenne - mogą być w społeczności arystokratycznej tak złożone, że ich codzienne przestrzeganie włącza każdego uczestnika w całkowicie absorbujący obyczaj artystyczny. Przychodzi tu na* myśl końcowa faza tego obyczaju: Wersal. Wydaje mi się, że w takich ramach, w takim „rytmie", nie najlepsze nawet dzieła sztuki znajdowały niejako naturalne swoje miejsce: włączone w określony styl życia nabierały przynajmniej waloru stylowości. To samo'można powiedzieć o niektórych formach rozrywki: włączone w określony system norm obyczajowych, angażujące czynnie uczestników, były czymś zupełnie różnym- od biernego konsumowania prefabrykowanych przyjemności: były zabawą.
Ów styl może być w naszych oczach odpychający - choć nie sposób odmówić mu wartości artystycznej. Jego zagłada czaiła"się od początku w kastowym elitaryzmie, a rozpoczęła się zapewne wówczas, gdy pękła granica między żywym, wyrazistym obyczajem a martwą konwencją, gdy ceremoniał jął kostnieć w coraz większej pompie, a zarazem opróżniał się z treści - przestawał być sztuką. | | |